Schurft is een huidaandoening die veel meer voorkomt dan de meeste mensen denken. Het wordt veroorzaakt door een piepklein beestje dat niet te zien is met het blote oog: de schurftmijt. Dit mijtertje graaft gangetjes onder de huid en legt daar eitjes. Het gevolg is een hevige jeuk die ’s nachts veel erger wordt. Wie voor het eerst met deze aandoening te maken krijgt, weet vaak niet wat er aan de hand is. Dat is begrijpelijk, want de eerste klachten lijken soms op gewone huidirritatie of een allergie.
Zo herkent je de aandoening aan de symptomen
De jeuk is het meest opvallende teken van een schurftbesmetting. Die jeuk begint niet meteen na de besmetting. Het duurt meestal twee tot zes weken voor de eerste klachten optreden, omdat het lichaam tijd nodig heeft om te reageren op de mijt en zijn uitwerpselen. Bij iemand die al eerder besmet is geweest, kunnen de klachten al binnen enkele dagen beginnen. Naast jeuk zijn er ook kleine blaasjes, rode puntjes of dunne lijntjes te zien op de huid. Die lijntjes zijn de gangetjes die de mijt heeft gegraven. Ze zijn te vinden op plekken waar de huid dun is, zoals tussen de vingers, op de polsen, rond de navel, in de liezen en op de billen. Bij baby’s en kleine kinderen kan de aandoening ook op het hoofd, de handpalmen en de voetzolen voorkomen.
Hoe verspreidt de besmetting zich van persoon tot persoon
Besmetting met de schurftmijt gebeurt bijna altijd via langdurig huidcontact. Denk aan slapen in hetzelfde bed, veel knuffelen of lang hand in hand lopen. Een korte aanraking, zoals een handdruk, is zelden genoeg om besmet te raken. De mijt kan ook via beddengoed, kleding of handdoeken worden overgedragen, maar dit is minder gebruikelijk. De schurftmijt kan buiten de huid maar kort overleven, meestal niet langer dan twee tot drie dagen. Toch is het slim om beddengoed en kleding goed te wassen bij een besmetting. Scabiës, zoals de aandoening ook wel wordt genoemd, kan snel rondgaan in omgevingen waar mensen dicht bij elkaar zijn, zoals verpleeghuizen, kinderdagverblijven of asielzoekerscentra.
De behandeling van schurft stap voor stap
Een arts stelt de diagnose op basis van de klachten en het uiterlijk van de huid. Soms wordt er een klein huidmonster genomen om de mijt onder de microscoop te bekijken. De behandeling bestaat uit het insmeren van de hele huid met een speciale crème of vloeistof. Permethrine crème is het middel dat het vaakst wordt gebruikt. Je smeert dit middel van hals tot teen in, inclusief tussen de vingers en onder de nagels. Na een bepaalde tijd spoel je het af. Soms is een tweede behandeling nodig na een week of twee. Omdat iedereen in de omgeving de aandoening kan hebben zonder klachten te merken, worden huisgenoten en naaste contacten vaak tegelijk behandeld. De jeuk kan nog weken aanhouden na een geslaagde behandeling. Dat betekent niet dat de besmetting nog actief is. Het lichaam reageert nog op de resten van de mijten en hun uitwerpselen die onder de huid zijn achtergebleven.
Wat je zelf kunt doen bij besmetting thuis
Naast het gebruik van de voorgeschreven middelen zijn er een aantal praktische stappen die helpen om verspreiding te stoppen. Beddengoed, handdoeken, ondergoed en kleding die je de afgelopen drie dagen hebt gedragen, was je op minimaal zestig graden. Spullen die niet gewassen kunnen worden, stop je in een afgesloten plastic zak. Na twee tot drie dagen zijn de mijten dood en zijn de spullen veilig om weer te gebruiken. Krabben moet je zo veel mogelijk vermijden, ook al is de jeuk erg. Door te krabben kunnen kleine wondjes ontstaan waar bacteriën in kunnen komen, wat kan leiden tot een huidinfectie. Antihistaminica kunnen helpen om de jeuk wat te verminderen en het makkelijker te maken om te slapen. Het is ook verstandig om je huisarts te laten weten als je besmet bent, zodat zij mensen in je omgeving kunnen waarschuwen en zo nodig kunnen behandelen.
Veelgestelde vragen over schurft
Hoe lang ben je besmettelijk als je schurft hebt?
Je bent besmettelijk vanaf het moment dat de mijt zich op je huid bevindt. Dat kan al zijn voordat je klachten merkt. Na de eerste behandeling daalt de besmettelijkheid snel. Na een volledige en geslaagde behandeling ben je meestal niet meer besmettelijk.
Kan je de aandoening ook krijgen van een dier?
Dieren kunnen ook last hebben van mijten, maar de dierenmijt is een andere soort dan de menselijke schurftmijt. Een dierenmijt kan tijdelijk jeuk veroorzaken bij mensen, maar nestelt zich niet in de menselijke huid. Een echte besmetting via een dier is dus niet mogelijk.
Wanneer mag je weer naar school of het werk na een besmetting?
Na de eerste behandeling mag je in de meeste gevallen de volgende dag weer naar school of het werk. Overleg dit altijd met je huisarts, want dit kan verschillen per situatie en omgeving.
Gaat de jeuk meteen weg na de behandeling?
Nee, de jeuk gaat niet meteen weg na de behandeling. Het lichaam reageert nog weken op de resten van de mijten. Dit is normaal en betekent niet dat de behandeling niet heeft gewerkt. Als de jeuk na vier tot zes weken nog steeds erg is, is het verstandig om opnieuw contact op te nemen met een arts.
Over Life and You